10 เรื่องต้องรู้ เกี่ยวกับหนี้มรดก
รวบรวม 10 เรื่องต้องรู้เกี่ยวกับ “หนี้มรดก” ทายาทต้องรับผิดชอบแค่ไหน? เมื่อมีการเสียชีวิตเกิดขึ้น สิ่งที่ตามมาไม่ใช่แค่การจัดการทรัพย์สินที่เป็น “มรดก” เท่านั้น แต่ยังรวมถึง “หนี้สิน” ที่ผู้เสียชีวิตได้สร้างไว้ ซึ่งเราเรียกกันว่า “หนี้มรดก” เรื่องนี้เป็นเรื่องใกล้ตัวที่ทายาททุกคนควรทำความเข้าใจให้ดี เพื่อที่จะได้รับมือได้อย่างถูกต้องและไม่เสียเปรียบ
บทความนี้ได้สรุป 10 ประเด็นสำคัญเกี่ยวกับหนี้มรดกมาให้แล้ว มาดูกันเลยค่ะ
1.หนี้มรดกคืออะไร
คำว่ามรดก คือ ทรัพย์สินทุกชนิดของผู้เสียชีวิต ส่วนหนี้มรดก คือ ภาระหนี้สินทุกประเภทที่เจ้ามรดก (ผู้เสียชีวิต) ได้ก่อไว้ก่อนตายและยังคงค้างชำระอยู่ ไม่ว่าจะเป็นหนี้บัตรเครดิต, หนี้สินเชื่อส่วนบุคคล, หนี้ผ่อนบ้าน-ผ่อนรถ, หนี้จากการค้ำประกัน ไปจนถึงหนี้ทางภาษีอากร ซึ่งหนี้เหล่านี้จะตกทอดไปยังทายาทตามกฎหมาย กล่าวคือจะต้องนำทรัพย์สินไปใช้หนี้ก่อน ถึงจะสามารถแบ่งมรดกได้
2.ทายาทต้องรับผิดชอบหนี้มรดกเสมอไปหรือไม่
คำตอบคือ “ใช่ แต่มีเงื่อนไข” ตามกฎหมายแล้ว เมื่อทายาทได้รับมรดก ก็ต้องรับภาระหนี้สินมาด้วย แต่ไม่ต้องกังวลว่าจะต้องมารับผิดชอบหนี้สินทั้งหมดแบบไม่มีที่สิ้นสุด เพราะกฎหมายได้กำหนดขอบเขตความรับผิดชอบไว้อย่างชัดเจน
3.ขอบเขตความรับผิดชอบของทายาท
นี่คือประเด็นที่สำคัญที่สุด! ทายาทจะรับผิดชอบหนี้มรดกไม่เกินมูลค่าทรัพย์สินมรดกที่ตนได้รับมา ตัวอย่าง หากเจ้ามรดกมีหนี้ 2,000,000 บาท แต่ทิ้งมรดก เช่น บ้าน, ที่ดิน, เงินฝาก ไว้ให้ทายาทเพียง 1,500,000 บาท ทายาทจะรับผิดชอบชำระหนี้คืนให้เจ้าหนี้สูงสุดแค่ 1,500,000 บาทเท่านั้น ส่วนหนี้อีก 500,000 บาทที่เหลือ ทายาทไม่ต้องนำทรัพย์สินส่วนตัวมาจ่ายเพิ่ม
4.ถ้าหนี้สินมากกว่ามรดก ต้องทำอย่างไร?
ในกรณีที่หนี้สินมีมูลค่าสูงกว่าทรัพย์มรดกที่ได้รับ ทายาทมีหน้าที่ต้องนำทรัพย์มรดกทั้งหมดไปชำระหนี้จนหมด แต่ไม่ต้องควักเงินส่วนตัวมาจ่ายเพิ่ม หนี้ส่วนที่ขาดไปจะถือเป็นอันสิ้นสุดลง เจ้าหนี้ไม่สามารถมาฟ้องร้องเอาจากทรัพย์สินส่วนตัวของทายาทได้
5.ไม่ต้องการรับมรดก (และหนี้) ทำได้หรือไม่
ทำได้ค่ะ หากทายาทพิจารณาแล้วว่ามรดกที่ได้รับมีมูลค่าไม่คุ้มกับหนี้สินที่ต้องรับผิดชอบ หรือไม่ต้องการยุ่งเกี่ยวกับภาระดังกล่าว ทายาทสามารถ “สละมรดก” ได้ โดยต้องทำเป็นหนังสือยื่นต่อเจ้าพนักงาน หรือทำเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ และต้องสละมรดกทั้งหมด จะเลือกรับเฉพาะทรัพย์สินแต่ไม่รับหนี้สินไม่ได้
6.หนี้ประเภทไหนบ้างที่ตกทอดเป็นมรดก
หนี้สินทางการเงินส่วนใหญ่จะตกทอดมายังทายาท เช่น หนี้บัตรเครดิต, บัตรกดเงินสด,หนี้สินเชื่อส่วนบุคคล, หนี้ผ่อนบ้าน, ผ่อนรถยนต์, หนี้จากการค้ำประกัน ฯลฯ
ถามว่า เรามีวิธีการไหนที่ป้องกันไม่ให้หนี้เหล่านี้เป็นภาระของคนที่เรารักหรือครอบครัวได้ไหม มีค่ะ เพื่อให้เข้าใจมากขึ้น หนี้ทางการเงิน เช่น สินเชื่อจำนำทะเบียนรถยนต์ สามารถวางแผนทำประกันคุ้มครองวงเงินสินเชื่อ ควบคู่กับสัญญากู้ยืมเงินได้ เช่น สินเชื่อจำนำทะเบียนรถยนต์ หรือสินเชื่อบ้าน ซึ่งหากเกิดเหตุไม่คาดฝัน บริษัทประกันจะเป็นผู้รับผิดชอบชำระหนี้ส่วนที่เหลือแทน ทำให้ทายาทไม่ต้องแบกรับภาระต่อ
อย่างไรก็ดี กำหนดให้หนี้มรดกเฉพาะหนี้ที่ถูกต้องตามกฎหมายเท่านั้น และไม่มีความเกี่ยวข้องกับหนี้นอกระบบค่ะ
7.อายุความกฎหมายมรดกเรื่องสำคัญที่ต้องรู้
อ้างอิงจาก ประมวลกฎหมายและพาณิชย์ มาตรา 1754 ห้ามมิให้ฟ้องคดีมรดกเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปี นับแต่เมื่อเจ้ามรดกตาย หรือนับแต่เมื่อทายาทโดยธรรมได้รู้ หรือควรได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก
กล่าวคือ เจ้าหนี้มีสิทธิเรียกร้องให้ทายาทชำระหนี้มรดกได้ภายใน 1 ปี นับตั้งแต่วันที่เจ้าหนี้ “รู้” หรือ “ควรจะรู้” ว่าเจ้ามรดกเสียชีวิต หากเจ้าหนี้ไม่ดำเนินการฟ้องร้องภายใน 1 ปี หนี้ดังกล่าวจะขาดอายุความ ทายาทไม่มีหน้าที่ต้องชำระหนี้อีกต่อไป
เมื่อรู้ว่าต้องรับมรดก ควรทำอะไรเป็นอันดับแรก
แนะนำให้เตรียมตัว ดังนี้ ตั้งผู้จัดการมรดกเพื่อให้มีอำนาจตามกฎหมายในการรวบรวมทรัพย์สินและหนี้สินทั้งหมด, รวบรวมข้อมูลแจ้งให้ธนาคารและสถาบันการเงินต่างๆ ทราบถึงการเสียชีวิต เพื่อตรวจสอบยอดหนี้และทรัพย์สินทั้งหมด สุดท้ายอย่าลืมประเมินสถานะเปรียบเทียบมูลค่าทรัพย์สินและหนี้สินทั้งหมด เพื่อตัดสินใจว่าจะรับมรดกหรือไม่
เงินประกันชีวิต ไม่ใช่ “มรดก”
เงินที่ได้รับจากประกันชีวิตของผู้เสียชีวิต ไม่ถือเป็นทรัพย์มรดก แต่เป็นเงินที่บริษัทประกันจ่ายให้แก่ “ผู้รับผลประโยชน์” ที่ระบุไว้ในกรมธรรม์โดยตรง ดังนั้น เจ้าหนี้ของเจ้ามรดกจึงไม่สามารถมาอายัดหรือเรียกร้องเงินส่วนนี้เพื่อไปชำระหนี้ได้ หากต้องการค้นหาวิธีเช็กว่าผู้ตายมีประกันอะไรบ้างสามารถค้นหา ดังนี้ค่ะ
- เดินทางไปที่คปภ. ในพื้นที่
- ยื่นคำร้องผ่านช่องทางออนไลน์ ตรวจสอบผ่านทางอีเมล contact@oic.or.th และกรอกแบบฟอร์มคำร้องสำหรับผู้บริโภค หรือตรวจสอบผ่าน LINE ของคปภ. (@OICConnect) หรือสอบถามเพิ่มเติมโทรติดต่อสายด่วน คปภ. 1186
10.ควรปรึกษาทนายความเมื่อไหร่
หากกรณีหนี้มรดกมีความซับซ้อน มีทรัพย์สินหรือหนี้สินจำนวนมาก หรือมีข้อขัดแย้งระหว่างทายาท การปรึกษาทนายความผู้เชี่ยวชาญด้านมรดกตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้คุณจัดการทุกอย่างได้อย่างถูกต้องตามกฎหมายและรักษาผลประโยชน์ของตัวเองได้อย่างเต็มที่
ทำความเข้าใจหนี้มรดกแล้ว
การบริหารจัดการหนี้มรดก เป็นอีกสิ่งนึงที่ทายาทจะต้องบริหารจัดการให้ดี เพื่อให้ชีวิตไม่สะดุด และถ้าต้องการเงินด่วน ไว้ใช้ในเรื่องจำเป็น มีรถ มีโฉนด ปรึกษา ทิสโก้ ออโต้แคช นะคะ สอบถามโทร 02-123-4000 หรือแอดไลน์ @TISCOAutoCash เพื่อรับคำปรึกษาฟรี
กู้เท่าที่จำเป็นและชำระคืนไหว
สินเชื่อทะเบียนรถยนต์ อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง 12% – 24% ต่อปี
สินเชื่อโฉนดแลกเงิน อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง ตลอดอายุสัญญาปัจจุบันอยู่ที่ 11.85% – 16.95% ต่อปี
*เงื่อนไขและการพิจารณาสินเชื่อเป็นไปตามที่ธนาคารกำหนด
กู้เท่าที่จำเป็นและชำระคืนไหว
สินเชื่อทะเบียนรถยนต์ อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง 12% – 24% ต่อปี
สินเชื่อโฉนดแลกเงิน อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง 11.85% – 16.95% ต่อปี
*เงื่อนไขและการพิจารณาสินเชื่อเป็นไปตามที่ธนาคารกำหนด
